Mariusz Szczygieł
« dnia: Grudzień 20, 2017, 17:23 »
Mariusz Szczygieł (ur. 5 września 1966 w Złotoryi) – polski dziennikarz, reportażysta, pisarz, laureat Europejskiej Nagrody Książkowej (2009)

Życiorys
W 1985 ukończył Liceum Ekonomiczne im. Stefana Żeromskiego w Legnicy, w 2000 Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Mając lat 16 został współpracownikiem harcerskiego czasopisma „Na Przełaj”. W 1985 napisał tam reportaż pt. Nie róbcie sensacji, o homoseksualnej prostytutce, uznany przez znawców ruchów emancypacyjnych w Polsce za pierwszy w PRL-owskiej oficjalnej prasie reportaż o życiu homoseksualistów. Zainicjował w 1986 cykl redakcyjny na temat życia młodych gejów i lesbijek w Polsce. Miały one tytuł „Rozgrzeszanie”.
Dużą falę krytyki wywołał reportaż Onanizm polski, który w 1993 wydrukowała „Gazeta Wyborcza”, w świątecznym numerze, między esejem Czesława Miłosza a wywiadem z Vaclavem Havlem. Tekst spowodował długą dyskusję na stronach „Gazety”, a wielu czytelników zwracało numer do redakcji(reporter porusza tę sprawę w książce Niedziela, która zdarzyła się w środę, w rozdziale Listy do onanisty). Wspólnie z Wojciechem Tochmanem i Jackiem Hugo-Baderem jest wymieniany w antologiach zagranicznych poświęconych współczesnej polskiej sztuce reportażu. Jest uważany za ucznia Hanny Krall (wspomina o tym Krall w książce Jacka Antczaka Reporterka). Od 2001, kiedy skończył współpracę z TV Polsat, jego głównym tematem jest historia i kultura Czech. Jego książka Gottland, określana we Francji zbiorem esejów, w Niemczech – zbiorem opowiadań, w Polsce – zbiorem reportaży literackich, została w Czechach bestsellerem (2007). Jej bohaterowie to m.in. rodzina Batów, siostrzenica Franza Kafki, piosenkarki: Helena Vondráčková i Marta Kubišová, piosenkarz Karel Gott, pisarze: Jan Procházka i Eduard Kirchberger vel Karel Fabian, rzeźbiarz Otakar Švec, chirurg plastyczny Jaroslava Moserová, 18-letni samobójca Zdeněk Adamec. „Wiener Zeitung” określił Gottland jako „wielką literaturę pod płaszczem reportażu”, recenzent „Le Figaro” napisał: „To nie jest książka, to klejnot”. Uniwersytet w Lille uhonorował ją w kwietniu 2009 nagrodą Prix Amphi. Przyznają ją wykładowcy i studenci za najlepszą, ich zdaniem, książkę przetłumaczoną na francuski (pierwszą edycję wygrała Hańba Johna Maxwella Coetzee). Jego książki przetłumaczono na kilkanaście języków, m.in. czeski, rosyjski, ukraiński, włoski, hiszpański, niemiecki, węgierski i estoński.
W 2014 prezydent Bronisław Komorowski odznaczył go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Przebieg kariery
1986-1990 – reporter tygodnika „Na Przełaj”
1990-1996 – reporter „Gazety Wyborczej”
1995-2001 – współautor (z Witoldem Orzechowskim) i prowadzący talk-show Na każdy temat w TV Polsat
1997-1998 – wykładowca (reportaż) w Europejskim Studium Dziennikarstwa (Ecole Superieure de Journalisme de Lille/Uniwersytet Warszawski)
2000-2003 i 2006-2008 – wykładowca reportażu w Instytucie Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego
od 2002 – dziennikarz i reporter „Gazety Wyborczej”
od sierpnia 2004 do lutego 2012 – zastępca szefa dodatku „Duży Format” i zastępca kierownika działu reportażu „Gazety Wyborczej”
od 2010 – założyciel i członek zarządu Fundacji Instytut Reportażu oraz w jej ramach Polskiej Szkoły Reportażu i księgarni z literaturą faktu Wrzenie Świata
od 2014 – założyciel wydawnictwa Dowody Na Istnienie w ramach Fundacji Instytut Reportażu

Książki

Niedziela, która zdarzyła się w środę, Warszawa 1996
Na każdy temat – talk show do czytania (z Witoldem Orzechowskim), Warszawa 1997
Gottland, Wołowiec 2006
Kaprysik. Damskie historie, Warszawa 2010
Zrób sobie raj, Wołowiec 2010
20 lat nowej Polski w reportażach według Mariusza Szczygła, Wołowiec 2010
Láska nebeská, Warszawa 2012
Antologia polskiego reportażu XX wieku – 100/XX (t.1 i 2), Wołowiec 2014
Antologia polskiego reportażu XX wieku – 100/XX + 50 (t. 3), Wołowiec 2015
Projekt: prawda, Warszawa 2016


Poza tym reportaże drukowane w antologiach:

Kraj Raj, Warszawa 1993
Wysokie Obcasy. Twarze, Warszawa 2003
Ouvertyr till livet, Sztokholm 2003
La vie est un reportage. Anthologie du reportage litteraire polonais, Montricher 2005
Von Minsk nach Manhattan. Polnische reportagen, Wiedeń 2006
Zaraz wracam, Wrocław 2008
Projekt mężczyzna, Wrocław 2009

Jest także odpowiedzialny za publikację antologii reportaży 20. 20 lat nowej Polski w reportażach według Mariusza Szczygła wydanej w 2009 roku nakładem Wydawnictwa Czarne z Wołowca.

Moim pierwszym i na pewno nie ostatnim spotkaniem z autorem była Niedziela, która zdarzyła się w środę. Jest to zbiór reportaży na temat życia Polaków po przemianach w 1989r. Autor w bardzo interesująco i momentami zabawnie pisze o wielu sprawach, które w mniejszym lub większym stopniu pamiętam. Z tego względu książkę czytało mi się bardzo miło. Odkładając jednak na bok sentymenty, uważam, że reportaże są świetnie napisane i chyba dość wiernie opisują nas Polaków.  Polecam